Pierwsze chwile dziecka na świecie – instrukcja obsługi dla Rodziców cz. I

17.01.2020

Przyjście na świat zupełnie nowego człowieka wiąże się z rozmaitymi czynnościami, zabiegami i procedurami, z których wielu świeżo upieczonych rodziców nie zdaje sobie sprawy. Czasami budzą one obawy zazwyczaj spowodowane brakiem wiedzy na temat przyczyn i zasadności ich wykonywania, a czasami budzą nawet sprzeciw wywołany lękiem o dobro dziecka. Aby pomóc przebrnąć przez ten emocjonujący pierwszy dzień, oto dla Państwa przewodnik po pierwszym dniu życia dziecka. : )

Krok po kroku, co, kiedy i dlaczego.

1. minuta życia – ono nie płacze! I dlaczego jest takie fioletowe?

Spokojnie, trzeba trochę czasu. Niektóre maluchy zaczynają krzyczeć natychmiast po urodzeniu samej główki (serio!), inne potrzebują na to trochę więcej czasu. Czasami wystarczy bodziec w postaci dosyć energicznego osuszania malca, aby wreszcie zaczerpnął głęboki oddech, wprowadzając po raz pierwszy powietrze do swoich płuc i zaczął głośno krzyczeć.

Zaskakujący kolor skóry bezpośrednio po urodzeniu spowodowany jest tym, że będąc w brzuchu mamy, maluszek potrzebuje (i otrzymuje) dużo mniej tlenu potrzebnego dla sprawnego funkcjonowania swojego organizmu. Podczas ciąży większość zadań wykonuje mama- po porodzie i przecięciu pępowiny dzidziuś musi zacząć radzić sobie sam. W jego układzie krążenia zachodzą gwałtowne zmiany, tlen dociera do płuc, a stamtąd krążąca krew zaczyna rozprowadzać go po całym organizmie. Zazwyczaj w ciągu pierwszych kilku minut skóra się zaróżawia, jedynie dłonie i stopy mogą jeszcze przez jakiś czas pozostawać nieco zasinione. I tak, ten czerwony kolor skóry jest normalny. 🙂

2. A co to jest ten tajemniczy Apgar???

Lekarz lub położna obecna podczas porodu ocenia stan noworodka według skali opracowanej przez dr Virginię Apgar, amerykańską lekarkę, pediatrę i anestezjolożkę. Ocenianych jest 5 parametrów: czynność serca, oddychanie, napięcie mięśniowe, odruchy oraz zabarwienie skóry. Za każdy z tych parametrów maluch może otrzymać maksymalnie 2 pkt., minimalnie 0 pkt. Zsumowane punkty dają nam ocenę stanu noworodka w skali Apgar. Wynik od 8 do 10 punktów wskazuje na stan dobry, 4-7 punktów to stan średni, 0-3 punktów stan zły. Oceny dokonuje się pod koniec 1 minuty życia, a następnie w 3, 5 i 10 minucie życia.

3. Czy przecięcie pępowiny boli?

Taka myśl często przebiega przez głowę świeżo upieczonych tatusiów, którym wciśnięto w dłoń nożyczki i kazano przeciąć pępowinę. Nie, drodzy Rodzice, jest to zabieg absolutnie bezbolesny. Pępowina to galaretowata tkanka pozbawiona unerwienia- dlatego nie boli. Przebiegają w niej naczynia krwionośne, które w czasie ciąży łączą układ krwionośny dziecka i mamy. Odpępnienia dokonuje się wówczas, kiedy naczynia krwionośne przestają już tętnić, a więc kiedy kończy się przepływ krwi pomiędzy organizmem bobasa i łożyskiem.

4. Pierwsze 2 godziny życia– czas na pierwszy kontakt „skóra do skóry” z rodzicem.

Jeśli nasz maluch urodził się w dobrym stanie, nie wymaga leczenia ani ścisłego nadzoru na Oddziale Patologii Noworodka, jest to magiczny czas pierwszego „sam na sam”. Nagi dzidziuś układany jest na odsłoniętej klatce piersiowej mamy i okrywany ciepłym kocykiem, ogrzaną pieluszką itp., aby zabezpieczyć go przed utratą ciepła. Pozwólmy mu krzyczeć- pomyślmy, że z każdym jego donośnym „łaaa” do najdalszych zakątków jego płuc dociera porcja życiodajnego tlenu. Po chwili maluszek zrelaksuje się, uspokojony ciepłem, zapachem mamy i znanym tonem jej głosu. Jest to moment, w którym większość noworodków po raz pierwszy odnajduje pierś mamy i zaczyna ją ssać. Nie bójmy się poprosić o pomoc w pierwszym przystawieniu do piersi- panie położne chętnie pomogą, a jest to ważna chwila dla prawidłowego zapoczątkowania i stymulacji laktacji. Po zakończeniu pierwszego karmienia dzieci zazwyczaj zasypiają i potrafią przespać spokojnie nawet kilka godzin- idealnie, aby zmęczona mama mogła odpocząć, zdrzemnąć się, wziąć prysznic czy podzielić się radosną nowiną z bliskimi. : ) W czasie pierwszego kontaktu mały człowiek kolonizuje się bakteriami normalnie bytującymi na skórze, a jego układ odpornościowy uczy się rozpoznawać je jako nieszkodliwe.

Jeśli z jakichś powodów (np. cięcie cesarskie, konieczność monitorowania noworodka na Oddziale Noworodkowym) mama nie może odbyć kontaktu „skóra do skóry”, tę rolę z powodzeniem może przejąć tata. Pamiętajmy tylko o odpowiedniej odzieży- idealna jest tutaj rozpinana koszula, którą można rozchylić, aby przytulić potomka. Widok rozebranego do połowy mężczyzny nie zawsze jest komfortowy dla pozostałych rodziców czuwających przy swoich dzieciach, miejmy zatem na uwadze również ich uczucia.